2025 Sonrası Yangın Yönetmeliği Değişiklikleri: Bina Sahiplerinin Bilmesi Gerekenler
Türkiye’de yangın mevzuatıyla ilgili 2025 ve 2026 yıllarında yapılan iki düzenleme sıklıkla birbirine karıştırılıyor. 1 Temmuz 2025 tarihli BYKHY güncelleme kararı, mevcut binalardaki bazı eksikliklerin giderilmesi için geçiş süresi tanıdı. Asıl kapsamlı yangın mevzuat yenilik ise 22 Mayıs 2026 tarihinde yayımlanan kanunla periyodik yangın güvenliği kontrollerinin yasal çerçeveye alınması oldu.
Bina sahiplerinin ve yöneticilerinin bu düzenlemeleri doğru yorumlaması önemlidir. Sosyal medyada veya sektörel paylaşımlarda yer alan “2025’te bütün bina sınıfları değişti” ya da “eski binalara yeniden süre verildi” gibi genellemeler, resmî metinlerle örtüşmeyebilir.
Yeni Yönetmelikte Öne Çıkan Bina Sınıflandırması Değişiklikleri
Öncelikle önemli bir yanlış anlaşılmayı düzeltmek gerekir: 1 Temmuz 2025 tarihli düzenleme, binaların kullanım sınıflarını değiştirmedi. Konut, konaklama, sağlık, eğitim, ticaret, toplanma, endüstriyel tesis veya depo gibi mevcut kullanım sınıfları için yeni bir sınıflandırma sistemi getirilmedi. Sprinkler, algılama, kaçış yolu veya duman kontrolüyle ilgili teknik eşikler de bu kararla topluca değiştirilmedi.
1 Temmuz 2025 tarihli ve 32943 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10026 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e Geçici Madde 4 eklendi. Bu madde, mevcut binalarda malzeme temini için zamana ihtiyaç duyulan eksikliklerin 31 Aralık 2025’e kadar giderilmesini öngörüyordu.
Dolayısıyla “yangın yönetmeliği değişiklik 2025” ifadesiyle aranan düzenlemenin temel konusu yeni bina sınıfları değil, mevcut binalar için tanınan sınırlı bir uyum süresidir. Bir binanın hangi yangın güvenliği hükümlerine tabi olduğu belirlenirken kullanım amacıyla birlikte ruhsat tarihi, yapı yüksekliği, toplam alan, kullanıcı yükü ve yapılan tadilatlar hâlâ ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Daha yapısal değişiklik 22 Mayıs 2026 tarihinde gerçekleşti. 7579 sayılı Kanun ile 3194 sayılı İmar Kanunu’na eklenen hükümler, binalarda periyodik yangın güvenliği kontrolleri ile yangın güvenlik uzmanlığı sisteminin temelini oluşturdu. Böylece yalnızca proje veya ruhsat aşamasında inceleme yapılması yerine, yapıların kullanım süresince düzenli olarak kontrol edilmesi hedeflendi. Düzenlemenin kapsamı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının açıklamasında özetlenmektedir.
Mevcut Binalarda Uyum İçin Verilen Süre ve Yaptırımlar
2025 düzenlemesiyle tanınan 31 Aralık 2025 süresi sona ermiştir. Bu sürenin bütün yangın güvenliği yükümlülüklerini ertelediği düşünülmemelidir. Geçiş hükmü yalnızca mevcut binalarda malzeme temini için süre gerektiren eksikliklere yönelikti; kaçış yollarının kapatılması, yangın kapılarının devre dışı bırakılması veya algılama sisteminin çalışmaması gibi risklerin göz ardı edilmesine izin vermiyordu.
Bina sahipleri ve yöneticileri bugün mevcut sistemlerini onaylı yangın projeleriyle karşılaştırmalı, belirlenen eksiklikleri önem derecesine göre gidermelidir. Özellikle şu unsurlar öncelikle kontrol edilmelidir:
- Kaçış yolları ve çıkış kapıları
- Yangın algılama ve alarm sistemi
- Acil aydınlatma ve yönlendirmeler
- Sprinkler, yangın dolabı ve hidrant sistemi
- Yangın pompaları ve su rezervi
- Duman kontrolü ve yangın damperleri
- Yangın kapıları ve tesisat geçişleri
- Bakım, test ve tatbikat kayıtları
2026 yılında getirilen sistem kapsamında periyodik kontroller, mahallî itfaiye teşkilatı veya gerekli görülmesi halinde Bakanlıkça yetkilendirilecek yangın güvenlik uzmanları tarafından yapılabilecektir. Kontrol sırasında tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için ilgili idare tarafından altı ayı aşmayacak bir süre verilebilecektir. Esaslı tadilat gerektiren durumlarda ise gerekli ruhsat veya izin süreçlerinin tamamlanması gerekecektir.
Eksikliklerini süresi içinde gidermeyen ve can veya mal güvenliğini tehdit eden yapı sahipleri için idari para cezası uygulanabilir. Yapının kullanımına ilişkin başka idari tedbirler de gündeme gelebilir. Ancak yaptırımın türü ve tutarı; tespitin niteliğine, yapının durumuna ve ilgili idarenin kararına göre değişebileceğinden sabit bir ceza rakamı üzerinden genelleme yapılmamalıdır.
Periyodik kontrollerin hangi yapı türlerinde ve hangi sıklıkta gerçekleştirileceği gibi uygulama ayrıntılarının Bakanlıkça çıkarılacak ikincil düzenlemelerle belirlenmesi öngörülmektedir. Bu ayrıntılar beklenirken mevcut yangın eksikliklerinin giderilmesi ertelenmemelidir.
Eksel Yangın ile Mevzuat Uyum Danışmanlığı
Yangın mevzuatına uyum, yalnızca eksik cihazların listelenmesi veya denetim günü için evrak hazırlanması değildir. Binanın onaylı projeleri ile sahadaki mevcut durum karşılaştırılmalı; kullanım amacı, kapasite, tadilatlar ve sistemlerin çalışırlığı birlikte incelenmelidir.
Sağlıklı bir uyum çalışması genel olarak şu adımları kapsar:
- Mevcut proje, ruhsat ve itfaiye raporlarının incelenmesi
- Yangın sistemlerinin sahada tespit edilmesi
- Proje ile uygulama arasındaki farklılıkların belirlenmesi
- Eksikliklerin can güvenliği ve mevzuat açısından önceliklendirilmesi
- Gerekli tadilat ve sistem yenilemelerinin projelendirilmesi
- Algılama, söndürme ve tahliye sistemlerinin senaryo testlerinin yapılması
- Bakım, test ve kapanış kanıtlarının kayıt altına alınması
Eksel Yangın, binanızın mevcut durumunu ve güncel mevzuat gerekliliklerini birlikte değerlendirerek uygulanabilir bir yangın güvenliği uyum planı oluşturmanıza destek olur.
- İzlenme: 120